Sut rhoddwyd cyfle i’n cymuned ar ôl cau ysgol

Dechreuodd taith wirfoddoli gymunedol Steph a James Clarke pan gafodd ysgol eu mab ei chau. Roedden nhw’n teimlo’n rhwystredig nad oedden nhw wedi cael eu holi na chael cyfle i fod yn rhan o’r broses, felly gweithiodd y ddau â phobl leol eraill i brotestio yn erbyn cau’r ysgol. Doedd y frwydr honno ddim yn llwyddiannus, ond taniodd hyn awydd ynddynt i ddod â’r gymuned at ei gilydd.

Rydym ni wrth ein boddau yn byw yn yr ardal, ac rydym yn gwerthfawrogi ein cymuned, felly roedden ni’n awyddus i ddarganfod ffordd i bobl gysylltu â’i gilydd a darganfod beth sy’n digwydd yn lleol.

Yr her

'Rydym ni wrth ein boddau yn byw yn yr ardal, ac rydym yn gwerthfawrogi ein cymuned, felly roedden ni’n awyddus i ddarganfod ffordd i bobl gysylltu â’i gilydd a darganfod beth sy’n digwydd yn lleol,’ dywedodd Steph. Ar ôl rhoi cynnig ar sawl dull gwahanol, yn 2009, lansiwyd WV11.co.uk, sef gwefan wybodaeth gymunedol. ‘Dyma ni’n edrych ym mhob man am bethau oedd yn digwydd yn lleol, ac yn rhannu pob dim. Yn y pen draw, dechreuodd grwpiau cymunedol gysylltu â ni i ofyn i ni hysbysebu eu digwyddiadau – erbyn hyn, mae bron i 9000 o bobl yn ein ‘hoffi’ ar Facebook, a bron i 3000 yn ein dilyn ar Twitter, lle rydym yn cysylltu â’n cymuned yn ddyddiol.’  

Cyn pen dim, roedd Steph a James yn cymryd rhan mewn ffeiriau swyddi, diwrnodau hwyl cymunedol, digwyddiadau goleuo addurniadau Nadolig a gardd organig. ‘Hefyd, cawsom wahoddiad i fod yn rhan o’r grŵp partneriaethau cymdogaeth leol, a daeth y ddau ohonom yn ymddiriedolwyr yn ein cymdeithas gymunedol leol, yr elusen sy’n rhedeg The Hub ym Mharc Ashmore,’ dywedodd James.

Mae’r Hub yn adeilad sydd newydd ei adnewyddu, ac roedd Steph a James yn awyddus i sicrhau bod darpariaeth ar gyfer pobl ifanc yno. ‘Mae cymysgedd o weithgareddau i grwpiau oedran gwahanol yn hollbwysig,’ dywedodd Steph, ‘felly sefydlwyd pwyllgor gwaith er mwyn cyfrannu at ffurf yr adeilad, a beth fyddai’n digwydd pan fyddai’n agor.’

Beth wnaethon nhw

Pan agorodd yr adeilad, aeth y ddau ati yn syth i gynnal digwyddiadau i bobl ifanc. I’r plant ifancaf a theuluoedd, maen nhw’n cynnal diwrnodau hwyl a digwyddiadau tymhorol, fel helfa wyau Pasg a sesiwn stori gyda Siôn Corn. Maen nhw hefyd yn cynnal clwb ieuenctid cyffredinol, lle gall pobl ifanc yn eu harddegau ddefnyddio’r cyfleusterau chwaraeon, chwarae ar y cyfrifiaduron neu ddefnyddio’r matiau dawns.

Yn 2014, aeth Steph a James i Wersyll Cymunedol yn Eden. ‘Roeddwn i wedi bod yn ystyried sefydlu sinema fel rhan o’r ganolfan gymunedol, ond yn meddwl na fyddai arian yn caniatáu hynny,’ dywedodd Steph. Fodd bynnag, ar ôl darganfod mwy am brosiect o’r fath oddi wrth Eden, sylweddolodd nad oedd hynny’n wir. Gyda chymorth gan bobl eraill yn y ganolfan, lansiwyd clwb ffilmiau rheolaidd i deuluoedd. ‘Defnyddion ni syniadau eraill gan Eden, fel creu llusernau, llunio campweithiau celf yn defnyddio deunyddiau sgrap a chreu stensiliau, a chynnwys y rhain yn ein gweithgareddau ieuenctid.’

Effaith

'Roedd cyfarfod pobl trwy Eden sydd wedi rhannu ein profiadau wedi ein hysbrydoli,’ dywedodd James, ‘Roedd hi fel cael chwistrelliad o frwdfrydedd yn y fraich.’ Mae’r ddau yn credu’n gryf bod cysylltu â phobl sydd â’r un meddylfryd yn yr ardal gyfagos yn werthfawr dros ben. Ers hynny, mae Steph a James wedi cynnal Cinio Mawr, gan fod cymaint o bobl leol wedi bod i Wersyll Cymunedol ac mewn cysylltiad â nhw erbyn hyn. 'Mae rhwydwaith lleol cryf yn dechrau blaguro yn yr ardal, a fydd yn cyfrannu’n fawr at wneud syniadau Eden yn gynaliadwy yn y tymor hir.’

Er cof am Steph, a fu farw ym mis Tachwedd 2016.  

Gallwch weld canlyniadau gwaith Steph a James ar eu gwefan, WV11.co.uk, Facebook a Twitter. Gallwch weld y digwyddiadau a’r gweithgareddau diweddaraf ar wefan The Hub at Ashmore Park, Facebook, Twitter ac Instagram.