Y gymuned yn Lerpwl sy’n manteisio ar ei chryfderau ei hun

Mae poblogaeth Tuebrook, yng nghanol dinas Lerpwl, yn un cymysg: henoed sydd wedi bod yno erioed, ffoaduriaid a nifer o bobl agored i niwed sy’n byw mewn llety â chymorth, gan gynnwys rhai â phroblemau iechyd meddwl. Yn 2012, penderfynodd Christina Ashworth, un o’r trigolion lleol, y byddai’n gwneud rhywbeth i fynd i’r afael â’r stigma a achoswyd gan broblemau trais yn ymwneud â chyffuriau ac alcohol ac ymddygiad gwrthgymdeithasol. Roedd yn achosi rhwyg ddofn yn y gymuned amrywiol, felly roedd hi’n awyddus i greu ffordd o gysylltu pobl trwy ganolbwyntio ar ddaioni’r gymuned a’r mannau maen nhw’n eu rhannu – y parc a thiroedd cyffredin. 'Prynais flodau crocws a gwahodd pobl ar fy stryd i ddod i fy helpu i’w plannu,’ dywedodd Christina. Ac o’r weithred fach hon, ganwyd Treehouse Liverpool.

Yn fy nghalon, roeddwn i’n gwybod, er nad yw’n ymddangos felly, bod mwyafrif y bobl sy’n byw yn yr ardal yn garedig, ac eisiau bod yn garedig tuag at eraill.

Yr her

'Yn anffodus, mae camddefnyddio cyffuriau ac alcohol yn gyffredin yn Tuebrook,’ dywedodd Christina. 'Mae tipyn o drosedd ac ymddygiad gwrthgymdeithasol yma ac, o ganlyniad i hyn, rydym ni wedi dechrau ofni ein gilydd a’n mannau cyhoeddus. Mae’r problemau hyn yn arbennig o amlwg yn ein parc lleol, sydd yn brydferth dros ben, ond gyda’r nos, mae’n lle sy’n gweld ymddygiad gwrthgymdeithasol, a phobl yn ymgynnull i gamddefnyddio cyffuriau ac alcohol.’ Fodd bynnag, fel dywedodd Christina, ‘yn fy nghalon, roeddwn i’n gwybod, er nad yw’n ymddangos felly, bod mwyafrif y bobl sy’n byw yn yr ardal yn garedig, ac eisiau bod yn garedig tuag at eraill.’

Ar ôl iddi wahodd ei chymdogion i’w helpu i blannu blodau ar hyd y stryd, ymunodd grŵp o wirfoddolwyr â Christina er mwyn annog pobl Tuebrook i ddod at ei gilydd un dydd ym mis Mai i ddangos eu gwerthfawrogiad at y parc lleol. Daeth dros 250 o bobl i ddangos eu cariad tuag at y parc trwy godi sbwriel, peintio, plannu a dod â bwyd ar gyfer picnic cymunedol.

Dechreuodd bethau fynd yn ormod i Christina, wrth iddi geisio lansio ei phrosiect Tree House - ac roedd cadw momentwm y prosiect yn cymryd llawer o’i hegni. Ond yna aeth i Wersyll Cymunedol yn yr Eden Project. ‘Roedd hi’n teimlo fel petai’r byd yn diolch i fi,’ dywedodd. Roedd clywed am brofiadau pobl eraill o adeiladu cymuned doredig wedi rhoi gobaith iddi am ei phrosiect. Ers hynny, mae hi wedi defnyddio rhai o syniadau ymarferol Eden i gysylltu â phobl a’u hannog i gymryd rhan yn y gweithgareddau mae’r Tree House yn eu cynnig.

Beth wnaethon nhw

Bellach, mae Christina a thîm o wirfoddolwyr wedi sefydlu cyfres o weithgareddau rheolaidd, fel garddio, campfa werdd, sesiynau athroniaeth yn y parc a dyddiau Gwener gwyllt i blant - a phob un ohonynt yn cael eu cynnal yn y parc. Mae cael pobl eraill ynghlwm â rhedeg y prosiect wedi bod yn allweddol wrth wneud pob dim yn bosibl. Er mai syniad Christina oedd y prosiect, mae hi’n dweud ‘byddai’r prosiect wedi aros yn stond heb i bobl eraill gymryd rhan, ac maen nhw wedi arwain pethau cymaint â fi.’

Gall unrhyw un ymuno â’r gweithgareddau sy’n cael eu cynnig gan brosiect Tree House, ac mae hyn yn elfen bwysig o’u gwaith. 'Mae darparu amgylchedd lle gall pobl deimlo’n ddiogel a mynd a dod fel y mynnant yn hanfodol wrth gyflawni ein nod,’ dywedodd Christina. ‘Y bwriad yw cynnig amgylchedd cyfeillgar a chroesawgar, lle gall pobl ddangos eu gwir bersonoliaeth pan maen nhw’n ymuno â ni. Y gweithgaredd ei hun yw ugain y cant o lwyddiant y prosiect, a’r wythdeg y cant arall yw creu’r amgylchedd cywir, sy’n annog creu perthnasoedd rhwng pobl sy’n gweithio gyda’i gilydd.'

Effaith

Trwy waith caled Christina a threfnwyr eraill Tree House, cafwyd canlyniadau gwych, gyda phobl yn dychwelyd dro ar ôl tro i weithgareddau a digwyddiadau’r Tree House. Mae un fenyw sydd â thrafferthion iechyd meddwl bellach yn ystyried rhedeg sesiwn reolaidd yn y parc. ‘Dwi wrth fy modd yn gweld hyder pobl yn tyfu fel hyn,’ dywedodd Christina’n falch.

Mae Christina’n gobeithio y bydd gwaith y Tree House fel Cwmni Buddiannau Cymunedol yn parhau i dyfu ac y bydd y dull doeth o adeiladu cymunedau y rhai sy’n cymryd rhan yn cael ei gydnabod a’i adeiladu arno gan bobl eraill. Mae’r cymorth wedi bod yn eu cyrraedd eisoes – wyth can awr o waith gan y gwirfoddolwyr, Cyngor Dinas Lerpwl, y Sefydliad Cymunedol, Ymddiriedolaeth Tir Gwastraff Derby, Y Gronfa Loteri Fawr a Lankelly Chase. ‘Dwi’n gobeithio mai dyma ddechrau proses o ddatgelu yn union beth mae fy nghymuned yn gallu ei wneud,’ dywedodd Christina, ‘a bydd cryfder, ffyniant a balchder yn dychwelyd.’

Rhagor o wybodaeth

Gallwch ddilyn cynnydd Christina ar wefan Tree House Liverpool, Facebook a Twitter.