Trefnwch daith gerdded hel atgofion

Community cinema

Mae taith gerdded hel atgofion – lle mae trigolion hŷn yn rhannu eu hatgofion o’r gymdogaeth gyda phlant ysgol lleol – yn ffordd bwerus o gael pobl i feddwl o’r newydd am yr ardal.

Beth fydd ei angen arnoch

  • Ysgol — efallai bydd ysgol gynradd yn fwy tebygol o eisiau gwneud prosiect o’r fath, ond efallai byddai      gan ysgol uwchradd ddiddordeb os gofynnwch iddynt wneud ychydig o’r gwaith ffilmio.
  • Pobl hŷn. Gofynnwch i’r athrawon i wahodd rhai o neiniau a theidiau’r plant i ddod am de parti. Sicrhewch fod yr hen bobl wedi byw yn yr ardal ers amser hir, neu bydd eu hatgofion wedi eu lleoli mewn llefydd eraill - ac rydych chi eisiau gwybodaeth leol ar gyfer y gweithgaredd hwn.
  • Hen luniau a mapiau o’r ardal.
  • Llwybr sy’n mynd trwy lefydd gyda’r hanes mwyaf diddorol. Ceisiwch osgoi ffyrdd prysur os gallwch chi.
  • Digon o gynorthwywyr sy’n oedolion – bydd y rhieni a’r neiniau a theidiau yn ddefnyddiol yma.
  • Gwiriad y gwasanaeth Datgelu a Gwahardd (gwiriad CRB yn flaenorol) os ydych yn debygol o oruchwylio plant ar eu pennau eu hunain. Fel arall, sicrhewch fod oedolyn priodol arall yn bresennol bob amser (fel yr athro/athrawes). Mae hyn er lles yr oedolion a’r plant.
  • Gwneuthurwr ffilmiau. Yn ddelfrydol, bydd rhywun proffesiynol yn ffilmio, gan fod pethau fel sain yn gallu bod yn anodd, ond mae llawer o’r hyn sydd ei angen yn gallu cael ei wneud ar ffôn clyfar, neu wedi ei ffilmio gan y plant eu hunain (gydag ychydig o arweiniad yn gyntaf).
  • Rhywle i ddangos y ffilm.

Mae atgofion yn ffordd bwerus o gael pobl i feddwl am eu cymdogaeth o’r newydd, fel lle sydd â hanes a phersonoliaeth unigryw. Nid yw newid eich cymdogaeth er gwell yn golygu pethau newydd yn unig; hefyd, dylai olygu’r pethau – llefydd, mannau gwyrdd, siopau a gwasanaethau – sydd wedi eu colli. Mae sawl ffordd o gasglu atgofion, ond mae taith gerdded hel atgofion yn ffordd dda o wneud prosiect gyda chenedlaethau gwahanol – a darparu cyfle i fynd i ddigwyddiad arall: ffilm.

Cyfarwyddiadau

Gwahodd neiniau a theidiau neu gymdogion hŷn

Gwahoddwch neiniau a theidiau neu gymdogion hŷn i de parti yn yr ysgol a dywedwch wrthyn nhw i ddod â hen luniau o’r ardal gyda nhw.

Cynnal y parti

Cynhaliwch y parti - gyda hen ddigon o de a chacennau. Rhannwch y dosbarthiadau yn grwpiau, gydag o leiaf un person hŷn gyda phob grŵp. Sicrhewch fod neb yn cael ei adael ar ei ben ei hun, a bod digon o luniau ar gael. Edrychwch yn yr archif leol (y llyfrgell, efallai) os oes diffyg lluniau.

Gofyn i bobl rannu

Gofynnwch i’r oedolion ddweud wrth y plant am sut beth oedd cael eu magu yn yr ardal, y siopau a’r gwasanaethau oedd ar gael, ble roedden nhw’n mynd i chwarae ac unrhyw straeon fydd yn dod â’r cyfan yn fyw – hyd yn oed os mai chwedlau ydyn nhw.

Gofyn i’r plant gymryd nodiadau

Dywedwch wrth y plant i ysgrifennu’r wybodaeth – os oes llawer o ddewisiadau gyda chi, gall y plant bleidleisio am eu ffefrynnau.

Llunio llwybr

Lluniwch lwybr yn seiliedig ar y straeon rydych chi wedi eu clywed ac efallai gall un o’r bobl hŷn (yr un â’r cof/straeon gorau) i dywys y daith. Cerddwch ar hyd y llwybr gyda’r athro/athrawes a’i amseru. Gwnewch asesiad risg os oes angen, a nodwch unrhyw beryglon posibl.

Enwebu neiniau a theidiau

Enwebwch un neu ddau o’r neiniau a theidiau i ddod gyda chi ar y daith neu gwrdd â chi mewn mannau allweddol.

Cynnal cyfweliadau
Set up a Memory Walk

Gofynnwch i un neu ddau o’r plant i ‘gyfweld’ â’r bobl hŷn ar gamera mewn mannau allweddol.



Gofyn i’r plant

Ar y diwedd, gofynnwch i’r plant beth yw eu barn; gofynnwch a ydynt yn chwarae yn yr un llefydd a beth maent yn dymuno ei wneud yn eu cymdogaeth.

Golygu eich ffilm

Mae’r rhan fwyaf o gyfrifiaduron yn dod gyda meddalwedd golygu ffilmiau am ddim, fel iMovies ar Macs a Movie Maker ar gyfrifiaduron PC.

Dangos eich ffilm

Gallwch wneud hyn yn yr ysgol neu mewn canolfan gymunedol, neu ddefnyddio’r ffilm fel rhan o arlwy digwyddiad cymunedol ehangach neu ddigwyddiad ymgysylltu.

Rhannu eich ffilm

Mantais ffilm o’r fath yw y gallwch ei defnyddio fel adnodd i’w dangos i arianwyr posibl fel tystiolaeth eich bod wedi gwneud ychydig o waith ymgynghori ac wedi amlygu pethau y mae pobl (yn enwedig pobl ifanc) yn dymuno eu gweld yn eu cymdogaeth.