Y BOBL YSBRYDOLEDIG Y TU ÔL I'N HADRODDIAD YMCHWIL IVAR

Mount_Pleasant_street_hula_hoops

Yn 2021, buom yn gweithio gyda'r Institute for Voluntary Action Research (IVAR) i greu adroddiad ar effaith ac etifeddiaeth Y Cinio Mawr. Rhoddodd y canlyniadau lawer o oleuni i ni gan gynnwys straeon gwych gan gymunedau ysbrydoledig ledled y DU.

Diolch i Vita Terry, Prif Ymchwilydd yn IVAR, a Leonie Ramondt, Cydlynydd Gwirfoddol yn Hub on the Hill, am ddarparu'r rhagair hwn ac am rannu eu straeon.

Rhagair gan Vita:

"Mae'r Cinio Mawr yn ddigwyddiad blynyddol a gynhelir ar benwythnos cyntaf mis Mehefin ar strydoedd a mannau gwyrdd ledled y DU. Gyda’i gilydd, mae’r digwyddiadau hyn yn dod â miliynau o bobl ynghyd i rannu pryd o fwyd gyda’u cymdogion ac i ddod i adnabod eu cymuned. Yn 2021, comisiynwyd IVAR gan Eden Project i ymchwilio i etifeddiaeth rhaglen Y Cinio Mawr ac archwilio i ba raddau y llwyddodd i sicrhau cysylltedd cymunedol.

Mae cymunedau sy'n cymryd rhan yn y Cinio Mawr yn amrywio o ran maint, cyfansoddiad a'u lefelau cydlyniant presennol, felly mae eu dulliau, eu gweithgareddau a'u canlyniadau hefyd yn amrywio. Eto i gyd, o'r gwaith hwn, rydym wedi dod i ddeall yn well rôl ac effaith barhaus gweithgarwch cydgysylltiedig o ran meithrin cysylltiadau o fewn ardal leol – waeth beth fo'u man cychwyn. O’n dysgu, rydym yn gobeithio ysbrydoli eraill sy’n gweithio yn eu cymunedau a gyda nhw i greu newid.

Roedd Mount Pleasant, Abertawe, yn un o’r astudiaethau achos ar gyfer yr ymchwil hwn ac rydym wedi gofyn i bobl a gymerodd ran rannu eu profiadau ar fanteision cynnal Cinio Mawr i helpu eraill sy’n ystyried cynnal digwyddiadau cymunedol yn y dyfodol. Buom yn gweithio ochr yn ochr â Leonie Ramondt (Cydlynydd Gwirfoddol Hub on the Hill) sy’n adrodd eu stori ac yn helpu i ddod â’r dysgu yn fyw.”

STORI HUB ON THE HILL LEONIE (MOUNT PLEASANT, ABERTAWE)

Mae Leonie Ramondt (ar y dde bellaf) yn Gydlynydd Gwirfoddol yn Hub on the Hill ac yn Brif Drefnydd Cinio Mawr Mount Pleasant

Nid yw Mount Pleasant yn ardal gefnog, ond baswn yn ei disgrifio fel ardal fywiog ac amrywiol, yn ogystal â chroesawgar gyda chyfoeth o weithgarwch cymunedol, creadigol. Pan symudais yno yn 2016, roedd yn ymddangos bod gweithgarwch cymunedol yn digwydd 'o dan y radar'. Wrth chwilio am weithgareddau cymunedol, des o hyd i grŵp bach o wirfoddolwyr yn gofalu am Barc Cymunedol Chwarel Rosehill a nifer o unigolion yn gweithio i ddatblygu mannau tyfu cymunedol.

“Mae yna lawer o bobl sy'n debyg i actifyddion cymunedol - pobl yn y gymuned sy'n greadigol iawn ac yn weithgar iawn wrth arwain mentrau cymunedol. Maent am weld eu cymuned yn ffynnu, yn llewyrchu, ac yn rhagweithiol wrth geisio ei gwneud yn lle hynod groesawgar." (gwirfoddolwr Y Cinio Mawr, Mount Pleasant)

CINIO MAWR MOUNT PLEASANT

Cysylltu ag eraill

Roedd pryderon trigolion lleol am ymddygiad gwrthgymdeithasol yn arbennig o amlwg ar dudalen Facebook Mount Pleasant, lle, yn y dyddiau hynny, prin oedd dod o hyd i newyddion cadarnhaol. Mewn ymdrech i fynd i’r afael â fandaliaeth a gweithgaredd llinellau cyffuriau oedd yn gwaethygu yn yr ardal, trefnwyd cyfarfod trigolion gyda chynghorwyr lleol, heddlu’r gymuned ac aelodau o’r gymuned mewn cyfarfod yn yr ysgol leol. Mynegodd amrywiol bobl fod angen canolfan lle gallem ddod at ein gilydd yn hawdd. Roedd cymdeithas dai leol yn cydnabod ei bod yn anoddach i ymddygiad gwrthgymdeithasol ffynnu mewn ardal lle mae llawer o weithgarwch cymunedol. Fe wnaethon nhw felly ddarparu fflat i ni, fel ystafell fyw gymunedol, y gwnaethon ni ei henwi wedyn yn Hub on the Hill.

Roedd ein gweithgareddau Cinio Mawr yn cynnig cyfle gwych i ddod â phobl o wahanol ddiwylliannau at ei gilydd, trwy rannu bwyd, cerddoriaeth, a man i gael hwyl gyda'i gilydd. Ar ben hynny, roedd pobl yn cwrdd â chymdogion o’r tu hwnt i’w strydoedd eu hunain, wrth iddynt gael eu hannog i ymuno â digwyddiadau Cinio Mawr ei gilydd – nid yn unig mewn dau o’n parciau mwy ond hefyd yn ein hamryw ddigwyddiadau Play Street.  Gyda phaentio wynebau, perfformiadau syrcas prynhawn gwneud pitsa a hyd yn oed te parti'r hetiwr hurt, roedd rhywbeth i bawb!

Bu’r digwyddiadau hyn yn help mawr i ddod â’n cymuned amrywiol hyfryd at ei gilydd.  Mae rhannu bwyd a darparu cyfleoedd chwarae i blant yn ffordd wych o gysylltu â phobl, yn enwedig ein teuluoedd o ffoaduriaid a cheiswyr lloches a myfyrwyr lleol na fyddent fel arall wedi bod â rheswm i stopio a siarad wrth basio ar y stryd:

“Roedd pobl yn cysylltu â'i gilydd, ni fyddent wedi cysylltu fel arall. Rwy'n meddwl bod y ffaith ei fod yn yr awyr agored, ac nid y tu mewn, wedi gwneud iddo deimlo'n fwy diogel i bobl oherwydd ei fod yn ofod mwy; mae'n llai brawychus. (gwirfoddolwr Y Cinio Mawr, Mount Pleasant) 

ARWAIN AT FENTRAU ERAILL

Mae sefydlu a chynnal gweithgareddau'r Cinio Mawr yn ymdrech ar y cyd, sy'n cynnwys angerdd, egni a sgiliau llawer o drigolion. Maent, felly, yn dystiolaeth bwysig i eraill o bŵer cymunedau yn dod at ei gilydd a’r hyn y gall hyn ei gyflawni. Er enghraifft, ym Mount Pleasant, o ganlyniad i’n gweithgareddau Cinio Mawr (a gyda chefnogaeth ein cydlynydd ardal leol), mae’r gymdeithas dai leol wedi ymddiried yn y gymuned i redeg Hub on the Hill mewn modd diogel ac effeithiol.

Ar ben hyn, mae Hub on the Hill bellach yn darparu’r ymbarél sefydliadol ar gyfer e-feiciau Cymunedol Mount Pleasant, yn ogystal ag ar gyfer Parc Cymunedol Primrose Hill. Mae'r olaf yn cael ei drawsnewid yn sylweddol yn berllan gymunedol a gofod digwyddiadau creadigol.

Y CINIO MAWR FEL YSGOGYDD DEFNYDDIOL!

I'r rhai ohonoch sydd am ddod â'ch cymuned leol ynghyd ac yn ystyried cynnal digwyddiadau cymunedol yn y dyfodol, mae gwneud hyn fel rhan o raglen genedlaethol ehangach, fel Y Cinio Mawr, yn ddefnyddiol iawn. Mae cysylltu digwyddiadau cymunedol â’r Cinio Mawr yn creu esgus perffaith i gnocio ar ddrws eich cymydog. Mae cydweithio i gynnal gweithgareddau dathlu ar gyfer y gymuned yn chwalu rhwystrau yn hawdd ac yn naturiol. Mae'r Cinio Mawr hefyd yn cynnig cymorth ychwanegol, adnoddau ac awgrymiadau ar sut i wneud hyn ac yn darparu cyd-destun i barhau yn y dyfodol. Ar ôl ychydig flynyddoedd o ymarfer, rydyn ni'n dod yn dda iawn arno ac yn fwy creadigol hefyd!

“Mae'r [Cinio Mawr] fel math o alibi ac yn sicr yn gatalydd. Mae'n hawdd peidio â chyflawni pethau pan nad oes dyddiad penodol. Os yw’n rhan o fenter genedlaethol, rydych yn teimlo bod pawb yn yr un sefyllfa – sy’n ei normaleiddio, yn ei annog a wir yn ei gefnogi.” (gwirfoddolwr Y Cinio Mawr, Mount Pleasant)

 

I ddarllen mwy am y Cinio Mawr ac archwilio etifeddiaeth a buddion gweithgaredd cymunedol, darllenwch yr adroddiad.

Gallwch hefyd gofrestru i dderbyn ein cylchlythyr i gael ein hymchwil cymunedol diweddaraf yn syth i'ch mewnflwch!

Cymunedau Eden