21 September 2022

Rhwng Medi 24 - Hydref 2, rydym yn falch o gefnogi'r Wythnos Fawr Werdd felly dyma ni'n rhannu'r ffyrdd y gallwn ni i gyd chwarae rhan wrth fynd i'r afael â'r argyfwng hinsawdd.

Photo of seed planting and plant growing

O’n digwyddiadau cymunedol ar lawr gwlad i dywyswyr, gweithgareddau ac addewidion Eden, ymunwch â ni ym mis Medi (a thu hwnt!) a gyda’n gilydd gallwn wneud gwahaniaethau bach sy’n ychwanegu at newid mawr.

Bydd ein holl awgrymiadau isod yn eich helpu i fynd yn wyrddach AC arbed arian hefyd - gwych!

Rhannu bwyd a bwyta'n rhad

Rydym yn eiriolwyr mawr dros Caru Bwyd Casáu Gwastraff – ni fu cael mwy o’n bwyd erioed mor bwysig i’n planed a’n waledi. Yn y DU rydym yn gwastraffu 6.5 miliwn tunnell o fwyd bob blwyddyn – 4.5 miliwn ohono yn fwytadwy*.  Mae gan Caru Bwyd Casáu Gwastraff lawer o syniadau tymhorol, ryseitiau a chyngor ar wneud i'ch bwyd bara'n hirach. Rydym hefyd yn hoffi ap Olio a Too Good to Go am rannu bwyd gyda'ch cymuned a allai fynd yn wastraff fel arall.

Yn chwilio am brydau rhatach sy'n plesio'r dorf? Rydym wedi rhestru rhai o’n ryseitiau personol sy’n gyfeillgar i’r gyllideb isod – perffaith i’w gwneud mewn sypiau a’u rhannu â’ch cymuned: 

*Caru Bwyd Casáu Gwastraff

Plannwch ddôl blodau gwyllt

Yr hydref yw'r amser perffaith i hau hadau blodau gwyllt - a dydy blodau gwyllt ddim yn gofyn am lawer o ffwdan! Bydd angen man heulog arnynt (neu ystyriwch flodau coetir os na), ond yn gyffredinol byddant yn ffynnu mewn pridd o ansawdd gwael - felly nid oes angen gwario arian ar gompost.

Dim ond haenen ben fân o bridd fydd angen i chi ei chael hefyd, felly mae'n weithgaredd y gall pobl o bob oed a gallu ei fwynhau. Mae pob darn bach o flodau gwyllt yn bwysig, gan ei fod yn helpu i greu rhwydwaith ar gyfer ein peillwyr gwerthfawr. Sicrhewch eich bod yn gofyn am ganiatâd gan unrhyw berchnogion tir cyn dechrau ac os yw hyn yn profi’n her, ystyriwch ofyn i’ch cymuned blannu blodau gwyllt mewn blychau ffenestr yn lle hynny.

Plannwch ardd gymunedol

Mae gerddi cymunedol yn ffordd wych o ddod â'ch cymuned ynghyd, tyfu bwyd blasus o hadau a chreu mannau gwyrddach, mwy bioamrywiol - does di anfanteision!  Mae ein canllaw gardd gymunedol yn dangos i chi sut i ddechrau arni ac mae stori Sophie o Ardd Salad Caerdydd yn siŵr o roi rhywbeth i gnoi cil arni hefyd.

Lle bynnag y bo modd, mae defnyddio compost heb fawn (neu hyd yn oed gwneud eich compost eich hun!) yn gam bach y gallwn ni i gyd ei gymryd i warchod ein hamgylchedd. Mae mawndiroedd yn fannau gwerthfawr i fywyd gwyllt ac maen nhw'n storfa enfawr o garbon - mae eu hamddiffyn yn hanfodol yn y frwydr yn erbyn newid yn yr hinsawdd. Mae canolfannau garddio Dobbies wedi ymrwymo i fynd yn ddi-fawn.

Awgrym da: os gwelwch fod gennych gynnyrch cartref i'w rannu, beth am gyfrannu neu fasnachu mewn oergell gymunedol neu drwy'r platfformau rhannu bwyd a restrir uchod?

Cael y plant i gymryd rhan

Mae gofalu am ein planed yn dechrau’n gynnar, ac mae cael y plant i werthfawrogi natur yn yr ardd neu barc lleol yn ffordd hwyliog a rhad ac am ddim i dreulio prynhawn. Mae gan yr Ymddiriedolaeth Natur daflenni gweithgaredd bendigedig ar gyfer y rhai bach, gan gynnwys taflenni gwylio ar gyfer pob cynefin a chanllawiau ar sut i adeiladu cartrefi ar gyfer natur.

Gallech hyd yn oed ofyn i athrawon yn ysgol eich plentyn a allent gynnal gwasanaeth neu wers arbennig - rydym yn hoffi adnoddau newid hinsawdd WWF a gallwch hyd yn oed argraffu tystysgrif 'arwyr hinsawdd' ar gyfer yr ystafell ddosbarth.

 

Treuliwch ddiwrnod heb y car

Dydd Iau 22 Medi yw Diwrnod Dim Ceir y Byd. Mae'n wych i'ch poced, gan leihau allyriadau a gwneud ein strydoedd yn lleoedd mwy croesawgar i gerddwyr a chymdogion ddod at ei gilydd. Wrth gwrs, nid yw bob amser yn bosibl peidio â defnyddio'ch car, ond ystyriwch rannu car gyda chydweithiwr, cymryd trafnidiaeth gyhoeddus, beicio neu ddewis eich diwrnod di-gar eich hun ar ddiwrnod sy'n gyfleus i chi. 

Cynhaliwch Ginio Mawr yr Wythnos Fawr Werdd!

Mae Cinio Mawr yn ffordd wych o ddod â phobl at ei gilydd ar unrhyw adeg yn ystod y flwyddyn ac mae'r adnoddau yn ein pecyn Cinio Mawr rhad ac am ddim yn ddi-ddyddiad. Mae'n bosib y bydd y dail euraidd crensiog a’r nosweithiau oer hyfryd hynny’n dechrau ymddangos yn ystod yr Wythnos Fawr Werdd, ond yn aml bydd canolfannau cymunedol a neuaddau pentref yn caniatáu ichi gynnal digwyddiad dan do am ddim.

Ffyrdd syml o’i wneud yn Ginio Mawr Gwyrdd yw osgoi plastigion untro ac eitemau gwastraffus, ei wneud yn Ginio Mawr llysieuol cartref, neu ei gyfuno â gweithgareddau megis plannu blodau gwyllt neu godi sbwriel i greu chwant bwyd!

Esboniwch nad oes angen i'ch cymdogion wario dim os nad ydyn nhw eisiau chwaith. Efallai y gallai rhywun ddod â'r cadeiriau? Neu jwg o ddiod ffrwythau? Mae sosban fawr o tsili llysieuol neu gorbys a ffacbys dhal yn ffyrdd rhad ac iach o blesio'r gymuned gyfan hefyd.

Gwnewch addewid hinsawdd gyda ni

Mae cenhadaeth Prosiect Eden yn ymwneud â chydweithio er budd popeth byw ac mae'n hawdd iawn ymuno â'n hachos trwy gymryd addewid hinsawdd gyda ni. Hyd yn hyn, mae cannoedd o bobl wedi ymrwymo i ddefnyddio llai, gwneud newid cadarnhaol a defnyddio eu lleisiau i sefyll dros yr hyn sy'n bwysig iddynt. Dysgwch fwy am yr hyn y gallwch chi ei wneud i helpu.

 

Ysgrifennwch at eich AS neu llofnodwch ddeiseb

Mae actifiaeth cadair freichiau (gweithredu o'ch cartref eich hun) yn bwerus iawn gyda'n gilydd. Os ydych chi'n poeni am eich cymuned a'n byd naturiol, yna mae gennych chi rywbeth i'w ddweud. Bydd cofrestru ar gyfer cylchlythyrau gan Gyfeillion y Ddaear, Greenpeace, yr RSPB, Coed Cadw ac eraill yn anfon materion, cyngor a mwy yn syth i'ch mewnflwch. Byddant hyd yn oed yn llenwi llythyrau ymlaen llaw ac yn dod o hyd i'ch AS lleol trwy ffurflen hwylus a chyflym.

Mae gan yr Wythnos Fawr Werdd gyngor hefyd ar sut i wahodd eich AS i'ch digwyddiad Wythnos Werdd.

Oes gennych chi randir, cartref gwyrddach neu gar trydan? Rhannwch eich profiad gyda'ch cymuned

Gall agor eich rhandir neu rannu eich gardd 'wyllt' ysbrydoli eraill i dyfu eu rhandir eu hunain neu greu mannau bioamrywiol hefyd. Gyda phrisiau ynni yn saethu i fyny, gall rhannu eich profiadau o fentrau gwyrddach megis paneli solar, systemau gwresogi (neu hyd yn oed atebion arbed ynni syml y gallwch eu gwneud eich hun) helpu i chwalu unrhyw ofnau neu gamsyniadau.

Cynhaliwch ddigwyddiad 'cynhesu dynol'

Wrth i'r nosweithiau fynd yn dywyllach ac yn oerach, gall treulio amser gyda'ch gilydd helpu i leddfu unigrwydd ac arwahanrwydd ac mae'n golygu mai dim ond un gofod rydych chi'n ei gynhesu a'i oleuo yn lle sawl cartref. Mae gwledydd fel Periw, sy'n gweld cyfraddau chwyddiant bwyd uchel iawn, wedi gweld cymunedau'n dod at ei gilydd ychydig ddyddiau'r wythnos i greu dysgl 'un pot' fawr o'r hyn sydd ganddyn nhw wrth law. Mae dod at ei gilydd a dod â gemau, bwyd, diod a cherddoriaeth/siaradwyr yn caniatáu i bawb gyfrannu heb wario ceiniog o reidrwydd.

Os ydych chi wedi gwneud unrhyw un o'r gweithgareddau uchod neu os oes gennych chi'ch awgrymiadau eich hun ar gyfer gwneud eich cymuned yn lle gwyrddach, glanach a hapusach i fod, e-bostiwch ni neu rhowch wybod i ni ar gyfryngau cymdeithasol! 

Gallwch hefyd ddod o hyd i fwy o weithgareddau sy'n gyfeillgar i'r byd natur, ryseitiau cost-effeithiol ac awgrymiadau ar gysylltu â'ch cymuned ar ein gwefan.