13 October 2022

Pan fod y cerfio wedi bod i ben a bod holl ddanteithion Calan Gaeaf wedi cael eu bwyta, mae'n bryd chwythu'r canhwyllau a phenderfynu beth i'w wneud gyda'r holl bwmpen sy'n weddill!

pumpkins in a field.

Bob blwyddyn, mae bron 10 miliwn o bwmpenni yn cael eu cerfio yn llusernau Calan Gaeaf yn y DU a bydd y mwyafrif yn diweddu yn y bin, mae hynny tua 18,000 tunnell o wastraff bwyd ychwanegol. Mae'n cymryd pum mis i dyfu pwmpen maint llawn ac mae'n drueni gwastraffu'r holl beth!

Dywedodd Trewin Restorick, Sylfaenydd Hubbub, sydd wedi bod yn rhedeg ymgyrch Achub Pwmpenni bob blwyddyn ers 2014:  "Wrth i boblogrwydd Calan Gaeaf barhau i dyfu yn y DU, mae'n bwysig iawn bod hyn ddim yn creu mynydd hyd yn oed mwy o wastraff bwyd...Mae Calan Gaeaf yn gyfle gwych i helpu ein plant i ddeall o le mae bwyd yn dod ac i'w cael i gynorthwyo i goginio pryd syml o fwyd gan ddefnyddio gweddill y bwmpen."

Ryseitiau pwmpen: beth fyddwch chi'n ei wneud gyda'ch un chi? 

Mae amrywiaeth o bethau y gallwch eu gwneud gyda'r ffrwyth sydd dros ben wedi i chi gerfio'ch pwmpen. Dyma rai syniadau am ryseitiau sy'n wych i'w Coginio a Rhannu yr hydref hwn.  

Gellir gwneud defnydd da o’r cnawd mewn danteithion traddodiadol fel tarten bwmpen, stiw neu gyri blasus a chawl cynnes megis y rysáit hon am Gawl Pwmpen Sbeislyd - gan ein Rheolwr Rhanbarthol yn yr Alban a Gogledd Iwerddon, Grainne. 

Os oes gennych ychydig o amser, gallwch hefyd wylio'r fideo cyd-goginio hon gyda'n haelod Rhwydwaith Mandy Davies i wneud ei Chawl Pwmpen blasus. (Neidiwch i 12 munud i mewn, os ydych chi ar frys i ddechrau coginio!) 

Mae danteithion iachus megis myffins pwmpen, moron ac afal neu fariau almonau, llugaeron a hadau pwmpen hefyd yn boblogaidd ac os ydych yn teimlo'n fwy anturus, beth am roi cynnig ar wneud hufen iâ sbeis pwmpen fegan, blawd ceirch, torth sinsir a phwmpen neu hyd yn oed cwrw pwmpen!

Peidiwch ag anghofio defnyddio'r holl hadau blasus hefyd.  Yn aml, yr hadau wedi'u rhostio yw rhan gorau pwmpen - maen nhw'n hynod flasus yn ogystal â maethlon.  Tynnwch yr hadau o'r ffrwyth trwy ei rinsio dan ddŵr tap. Berwch yr hadau mewn dŵr hallt, cyn eu rhoi ar silff bobi gydag ychydig o halen ac olew a'u pobi ar wres uchel am ryw 20 munud (yn dibynnu ar faint yr hadau). Os ydych chi'n teimlo fel bod yn fwy creadigol gyda'ch blasau, rhowch gynnig ar y Darten Pwmpen Cnau Menyn Fegan hon gyda Pesto Had Pwmpen, y pupurau hyn wedi'u stwffio â chwinoa sbeislyd gyda hadau pwmpen tsili melys - neu'r hadau pwmpen rhost iachus hyn.  

Os ydych chi'n teimlo'n greadigol, beth am liwio rhai o'r hadau gyda lliw bwyd a'u rhoi ar linyn gan ddefnyddio nodwydd i greu breichledau a chadwyni pwmpen. Gallech hefyd wneud tyllau bach mewn potel blastig a'i llenwi gyda hadau pwmpen i fwydo adar yn eich gardd.

Gallwch gymysgu unrhyw rannau o'r bwmpen nad sy'n addas i fwyta h.y. lle mae'r gannwyll wedi llosgi'r ffrwyth, yn eich bin compost neu eu rhoi yn eich blwch ailgylchu bwyd.

Ac yn olaf, sicrhewch eich bod yn cadw rhai o'r hadau mwy mewn man sych, lled oer i'w plannu Gwanwyn nesaf! Cymerwch olwg ar y canllaw hwn ar dyfu hadau pwmpen ar gyfer eich gardd. Ac os ydych chi'n cynllunio gwisgoedd ac addurniadau, edrychwch dim pellach am fwy o ysbrydoliaeth am Galan Gaeaf werdd a'i wneud yn ddigwyddiad di-wastraff y flwyddyn hon! 

Beth ydych chi'n gwneud gyda gweddill eich pwmpen Calan Gaeaf? Rhannwch eich syniadau gyda ni!